Risitë e zgjedhjeve të sotme në Shqipëri

Rreth 3.1 milion qytetarë kanë të drejtën e votës në zgjedhjet parlamentare të ditës së sotme në Shqipëri. Për 140 mandatet e deputetëve do të votohet për herë të parë sipas sistemit proporcional rajonal.

Procedura e votimit është shumë më e thjeshtuar se në zgjedhjet e kaluara. Qytetari do të ketë në dorë vetëm një fletë votimi, me emrat e subjekteve politike sipas një rendi alfabetik, plus kandidatët e pavarur. Votimi me një fletë shoqërohet më pas dhe me një thjeshtëzim procedural për fazën e numërimit dhe të kalkulimit final të votave.

Për zgjedhje kandidojnë katër koalicione të mëdha (dy nga e djathta dhe dy nga spektri i majtë politik) dhe 13 parti politike.

Një risi tjetër, sipas kodit të ri elektoral, është dhe disiplinimi i identifikimit të qytetarit para komisionit të qëndrës zgjedhore. Nuk do të jenë më në qarkullim çertifikata me apo pa foto, një nga argumentet që ka ndezur dhe kacafytur klasën politike shqiptare vitet e fundit. Kësaj radhe qytetari mund të votojë vetëm nëse ka me vete kartën elektronike të identitetit ose pasaportën.

Bazat e te dhenave

Për herë të parë në këto zgjedhje do të përdoren lista votuesish të përmirësuara dhe të pastruara nga pasaktësi e dublime emrash. Ato janë ndërtuar në bazë të një regjistri kombëtar, të shndërruar në një bazë elektorine të dhënash. I shfrytëzueshëm dhe i kontrollueshëm në çdo sekondë në çdo skaj të vendit. Kjo pritet të elemninojë një nga problemet më të debatueshme dhe kontestuese në zgjedhjet e kaluara. Kur palët akuzonin njera tjetrën për heqje dhe zhvendosje të qëllimshme të emrave të qytetarëve nga listat e votimit.

Sistemi zgjedhor

Sistemi elektoral që do të zbatohet është i ndryshëm nga ai që është përdorur deri më tani në Shqipëri. Nga formula e përzjerë mazhoritar e proporcional kombëtar do aplikohet sistemi proporcional rajonal. I gjithë territori i vendit është i ndarë në 12 qarqe, ku do të ketë përllogaritje të pavarura të votave që do të marrë çdo subjekt e koalicion. Në mënyrë të pavarur këto përqindje do të konvertohen në vënde në parlamentin e ri. Çdo qark ka të paracaktuar numrin e deputetëve që do të dalin prej tij, kjo në varësi të numrit të zgjedhësve. I pandryshuar mbetet numri i deputetëve që do të ulen në parlament, 140. Më së shumti deputetë do të zgjidhen në qarkun e Tiranës (32), ndërsa më së paku në atë të Kukësit (4).

Kamerat dixhitale dhe kontrolli

Në qëndrat e numërimit të votave për herë të parë është instaluar një system kamerash dixhitale. Nëpërmjet një regjie lokale do të transmetohet në ekrane të mëdhenj i gjithë procesi i numërimit të cdo vote. Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve në Tiranë do të ketë një sinjal të drejtëpërdrejtë televiziv të të gjithë mjediseve ku numërohen votat. Kjo do të bëjë të mundur që rezultatet e numërimit për çdo qëndër të bëhen në kohë reale publike. Duke shkurtuar maksimalisht kohën e nxjerrjes së një rezultati final për cdo qark dhe në rang kombëtar.

Zgjedhjet do të monitorohen nga qindra vëzhgues të huaj dhe mijëra vendorë. Sipas llogarive të tanishme, në zgjedhje do të jenë rreth 5 mijë monitorues. Vlerësimet e tyre të para priten ditën e hënë, kur subjektetet politike të preznatojnë edhe rezultate e para jo zyrtare të zgjedhjeve.