Matura Shtetėrore 2013, reduktohen lėndėt me zgjedhje
  • Nė javėn e parė tė janarit shpėrndahen nėpėr shkolla Programet Orientuese. Programet shėrbejnė si pikėmbėshtetje qė maturanti tė dijė ku t’i fokusojė studimet
  • Shefi i Arsimit Parauniversitar, Fatmir Vejsiu: “Vetėm dy lėndė me zgjedhje kėtė vit. Shkrihen nė njė lėndėt bėrthamė me lėndėt e thelluara.”
 
Publikuar më 25.12.2012 | 15:21

Kėtė vit maturantėt do tė pėrzgjedhin vetėm 2 lėndė nga Lista e Lėndėve me Zgjedhje. Kjo, nė ndryshim nga viti i kaluar ku maturantėt kanė pėrzgjedhur 3 lėndė. Por nuk do tė thotė se kėtė vit ka reduktim tė lėndėve apo pyetjeve, pasi lėndėt bėrthamė janė pėrmbledhur nė njė tė vetme me lėndėt e thelluara. Pėr t’i dhėnė pėrgjigje disa pikėpyetjeve qė maturantėt kanė pėr ndryshimet e rregullores sė Maturės Shtetėrore 2013, Shefi i Arsimit Parauniversitar nė MASH, Fatmir Vejsiu, shpjegon ndryshimet qė ka pėsuar rregullorja kėtė vit. Ai sqaron se maturantėt duhet tė kenė parasysh kriteret kryesore nė pėrzgjedhjen e lėndėve: koeficientin e lėndės dhe koeficientin e shkollės. Pėrveē kėtyre, Vejsiu shprehet se pėr t’u ardhur nė ndihmė maturantėve nė pėrgatitjen qė do tė bėjnė pėr provime, nė javėn e parė tė janarit do tė dalin Programet Orientuese. Programet do tė shėrbejnė si pikė mbėshtetjeje, qė maturanti tė dijė se ku tė duhet tė fokusohet pėr tė studiuar. Aty janė tė pėrfshira temat qė maturanti duhet tė ketė parasysh nė dhėnien e provimeve me zgjedhje dhe me detyrim.

Cilat janė ndryshimet qė do tė pėsojė Matura Shtetėrore 2013?

Ndryshimet qė do tė pėsojė Matura Shtetėrore 2013 nuk janė tė shumta nė krahasim me ato tė vitit tė kaluar. Sė pari, konsiston nė numrin mė tė reduktuar tė lėndėve me zgjedhje. Kėtė vit do tė kemi vetėm dy lėndė me zgjedhje. Dikush mund tė mendojė se ka mė pak lėndė, por nuk ėshtė e vėrtetė. Si numėr duket e tillė por, kemi njė integrim tė lėndėve. Vjet ka qenė lėnda Shkenca e Tokės, ndėrsa kėtė vit ėshtė ingranuar nė lėndėn e Gjeografisė. Lėndėt e thelluara nuk do tė trajtohen thjesht me numrin e krediteve, por ka edhe lėndėn bėrthamė dhe nuk pėrbėhet me 2 ose 3 kredite. Pėr shembull, Kimia bėrthamė ishte 4 kredite vitin e kaluar dhe Kimia e thelluar ishte 2 kredite dhe tani janė bėrė 6 kredite vetėm mbi bazėn e bashkimit tė kėtyre dy lėndėve nė njė tė vetme. Nuk ka sens qė tė kemi program orientues pėr Kiminė e thelluar, matematikėn, fizikėn pa konsideruar edhe kurrikulėn bėrthamė. Po kėshtu, pėr shkollat artistike janė lėnė vetėm Historitė e Muzikės, Artit e Baletit duke mos marrė nė konsideratė Anatominė apo Teorinė e Solfezhit sepse mjafton njė lėndė.

Vitin e kaluar ka qenė mundėsia qė maturantėt mund tė zgjidhnin edhe 3 lėndė me zgjedhje, por pėr faktin se formula nuk rezultoi pozitive, kėtė vit kemi vetėm 2 lėndė me zgjedhje.

Cilat janė lėndėt e tjera qė janė pėrmbledhur nė njė?

Lėndėt e tjera me zgjedhje si Fizikė, Kimi, Biologji, Histori, Gjeografi, Ekonomi dhe Teknologji. Ndėrsa Matematika dhe Letėrsia do tė qėndrojnė si tė thelluara mė vete pa pasur parasysh atė bėrthamė, sepse janė tė detyrueshme. Jepen provim i detyrueshėm nė nivelin bėrthamė.

Po tjetėr ndryshim?

Ėshtė shumė e rėndėsishme pėr maturantėt tė theksohet se ata kanė tė drejtė tė pėrzgjedhin edhe lėndė qė nuk i kanė bėrė fare. Ēdo kandidat ka tė drejtė tė pėrzgjedhė njė ose mė shumė lėndė pavarėsisht se i ka bėrė ose jo nė shkollė apo i ka ofruar ose jo shkolla. Pėr shembull, njė kandidat nuk ka bėrė italisht nė shkollė tė mesme dhe ai mund tė pyesė se nėse duhet ta zgjedhė dhe pėrgjigjja ėshtė se ai ka tė drejtė ta zgjedhė. E rėndėsishme ėshtė qė lėnda qė ai zgjedh duhet tė jetė patjetėr nė tabelė. Si pėrfundim, ai ka drejtė tė zgjedhė dy lėndė me zgjedhje nga ato qė pėrmban tabela. Maturantėt e gjimnazit tė pėrgjithshėm nuk mund tė zgjedhin lėndėt e shkollave profesionale. Kurse nxėnėsit e shkollave profesionale dhe artistike mund tė zgjedhin vetėm njėrėn nga lėndėt qė janė tė ofruara nė listėn e lėndėve. 

Nė rast se njė nxėnės ka dhėnė provim me zgjedhje dhe nuk ka dalė fitues a mund t’i rijapė ato?

Jo nuk ka tė drejtė. Kandidojnė jo vetėm maturantėt, por edhe kandidatėt. Tė drejtė ka vetėm ai kandidat qė i ka dhėnė dhe s’i ka marrė provimet me zgjedhje.

Ēfarė duhet tė kenė parasysh maturantėt pėr tė qenė fitues dhe cilat janė gabimet qė nuk duhet tė bėjnė? 

Sė pari, duhet tė dinė qė ēdo lėndė me zgjedhje ka koeficientin e vet sipas fakultetit pėrkatės. Pėr shembull, Kimia nuk ėshtė e barazvlefshme nė Fakultetin e Mjekėsisė dhe nė atė tė Historisė. Pra, nė qoftė se nė mjekėsi ajo e ka koeficientin 1.3, nė Histori e ka koeficientin 1. Kėshtu qė nėse maturanti e ka bėrė mend qė tė vazhdojė degėn e Historisė, atėherė ai duhet tė zgjedhė lėndėt qė pėrputhen me kėtė fakultet, lėndėt shoqėrore.

Pėr ēfarė duhet tė kėshillohen mė tepėr maturantėt?

Maturantėt duhet tė kenė parasysh koeficientet qė ka ēdo lėndė dhe degėn qė ata pėrzgjedhin. Dikush qė nuk ėshtė i mirė nė lėndėt shkencore dhe nuk i ka notat tė mira nė kėto lėndė, nuk mund tė vendosė preferencė kėto degė.

Shpeshherė nėpėr debatet pėr Maturėn Shtetėrore kemi dėgjuar qė gjimnazet tė mos kenė tė njėjtin koeficient, pasi ėshtė supozuar se jo tė gjitha gjimnazet e vendit kanė tė njėjtin nivel. A ka ndonjė ndryshim tė koeficienteve kėtė vit?

Jo. Ka njė barazi qė secili nivel gjimnazi, kudo qė tė jetė, ka tė njėjtin koeficient. Kjo vlen qoftė pėr shkollat publike ose private dhe nė ēdo vend.

Kur do tė dalin programet orientuese tė maturantėve?

Programet orientuese do tė shpėrndahen nė ēdo shkollė nė javėn e parė tė janarit. Pak a shumė programi ėshtė i njėjtė me vitin e kaluar dhe vetėm lėndėt e reja do tė kenė programe tė reja.

Vitin e kaluar Formulari A2 u plotėsua online. Kėtė vit si do tė plotėsohen Formulari A1, A2 dhe A3?

Pėrveē Formularit A2 dhe A3 qė vitin e kaluar u plotėsuan pėr herė tė parė online, kėtė vit do tė plotėsohet online edhe Formulari A1. Secili maturant mban pėrgjegjėsi pėr tė dhėnat e sakta. Nėse maturanti nuk ėshtė i pėrfshirė nė data base-in e Maturės Shtetėrore 2013, mė pas nuk ka as njė shans qė tė plotėsojė Formularin A2.

Kur do tė bėhet aplikimi online pėr plotėsimin e Formularit A1 dhe ēfarė do tė pėrmbajė ai?

Ky formular do tė plotėsohet deri mė 15 mars, ku duhet tė ketė pėrfunduar aplikimi on-linė. Duhet tė sqaroj se A1 pėrmban tė dhėnat e maturantėve, ndėrsa A1Z pėrmban tė dhėnat e kandidatėve. Kandidatė janė tė gjithė ata qė kanė pėrfunduar maturėn nė vitet e kaluara dhe duan tė konkurrojnė pėr nė shkollė tė lartė kėtė vit.Kėto dy formularė pėrmbajnė gjeneralitetet e kėtyre personave: emėr, mbiemėr, numrin e telefonit, adresė e-mail-. Kryesore ėshtė lista e lėndėve me zgjedhje.

/Shekulli Print/Emanuela Sako/


Videot e fundit
1 Komente
Me shprese
Shpresoj qe nje dite ne gazetat shqiptare te mos lexoj artikuj te shkruar me gabime. Gazetare???

Shtoni një koment

Gazeta 'Shekulli' iu kėrkon gjithė lexuesve tė saj, qė mundėsisht tė mos pėrdorin sharje, fyerje denigruese ndaj dinjitetit njerėzor nėpėr komente. Nė vend tė tyre, faktet dhe argumentet tuaja logjike mund tė jenė shumė mė tė fuqishme pa to. Me respekt dhe falemnderit pėr pjesėmarrjen tuaj, mjaft tė vlefshme nė punėn tonė!

Ftojmė lexuesit, qė nėse kanė opinione mbi shkrimet e botuara te 'Shekulli' apo mbi tema tė tjera tė lira, mund tė na kontaktojnė nė adresėn: komente@shekulli.com.al
5 + 1 =
10 gjėra qė mund tė bėni ēdo ditė pėr tė qenė mė tė zgjuar
1.Bėhu mė i kapshėm pėr informacionet nė internet Interneti ėshtė i mbushur me informacione dhe njohuri nga mė tė ndryshmet qė mund tė zgjerojnė dijet tuaja. Ju duhet tė bėheni mė tė kapshėm, dhe tė mos shikoni vetėm lajmet rozė dhe ato pėr tė qeshur. 2.Mbaj shėnim atė qė mėson Nuk ka nevojė qė t
Kopshti zoologjik mė i frikshėm nė botė! (FOTO)
Ky ėshtė kopshti zoologjik mė i frikshėm qė ka ekzistuar ndonjėherė. Ndodhet nė Indonezi, dhe gjendja e kafshėve nė tė ėshtė e mjerueshme. Ėshtė quajtur si kopshti zoologjik i ‘Vdekjes’. Rreth 25 kafshė vdesin nė muaj, pėr shkak tė kushteve tė kėqija, sėmundjeve dhe urisė. Pasi tė shikoni kėto fot
Dasma e vitit nė familjen Topi (FOTO)
Mbrėmjen e djeshme, Nada, vajza e ish-presidentit tė Shqipėrisė, Bamir Topi, lidhi kurorė nė njė ceremoni madhėshtore me bashkėshortin e saj, Gurten Papulin. Ky i fundit ėshtė djali i pronarit tė pėrfaqėsisė sė "Volkswagen" nė Shqipėri. Ceremonia u mbajt nė vilėn e ish-presidentit nė Dajt, me pjesė